รื้อถอนอาคาร ขั้นตอนตั้งแต่สำรวจหน้างานจนเคลียร์พื้นที่

งานรื้อถอนอาคารแบ่งได้ 5 ช่วง ได้แก่ สำรวจหน้างานและทำ BOQ ขออนุญาต รื้องานระบบและวัสดุภายใน รื้อโครงสร้าง และขนเศษวัสดุพร้อมปรับพื้นที่ ระยะเวลาขึ้นกับขนาดงาน งานรื้อถอน NT เพลินจิต พื้นที่ประมาณ 18 ไร่ ใช้เวลา 8 เดือน

บทความนี้อธิบายสิ่งที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วง ข้อมูลที่ผู้รับเหมาต้องได้จากเจ้าของอาคาร และตัวอย่างจากงานที่ NAVINYA ทำมาแล้ว ทั้งห้างสรรพสินค้า โรงงาน และอาคารสำนักงานกลางเมือง

ขอบเขตงานรื้อถอนกำหนดได้ 6 แบบ

ก่อนขอราคา เจ้าของอาคารควรระบุให้ชัดว่าต้องการรื้อถึงไหน ขอบเขตงานที่ต่างกันทำให้ราคาและระยะเวลาต่างกันมาก NAVINYA แบ่งงานรื้อถอนเป็น 6 แบบตามสิ่งที่ลูกค้าต้องการเมื่องานจบ

รูปแบบงาน	สิ่งที่ได้เมื่องานจบ
รื้อถอนพร้อมขนเศษวัสดุออกทั้งหมด	พื้นที่โล่ง ไม่มีเศษวัสดุค้างในไซต์
รื้อถอนพร้อมปรับพื้นที่ให้พร้อมก่อสร้าง	พื้นที่ปรับระดับแล้ว ส่งต่อให้งานฐานรากได้ทันที
รื้อถอนสำนักงานก่อนส่งคืนพื้นที่เช่า	พื้นที่เช่ากลับสู่สภาพตามสัญญา
รื้อถอนโรงงานและโกดังเก่า	โครงสร้างเหล็ก เครื่องจักร และอาคารเดิมถูกรื้อออก
รื้อถอนควบคู่กับงานก่อสร้าง รีโนเวท และต่อเติม	ผู้รับเหมารายเดียวดูแลตั้งแต่รื้อจนสร้างใหม่
รื้อถอนตาม BOQ พร้อมเสนอราคาและแผนดำเนินงาน	ใบเสนอราคาแยกรายการตาม BOQ ของเจ้าของโครงการ

งานที่มี BOQ อยู่แล้ว (BOQ คือบัญชีแสดงปริมาณวัสดุและราคา) เทียบราคาระหว่างผู้รับเหมาได้ง่ายที่สุด เพราะทุกรายจะเสนอราคาบนรายการเดียวกัน ถ้ายังไม่มี BOQ ผู้รับเหมาจะต้องสำรวจหน้างานแล้วทำขึ้นเองก่อนเสนอราคา

สำรวจหน้างานเพื่อทำ BOQ และแผนรื้อ

การสำรวจหน้างานให้ข้อมูล 4 ชุดที่ใช้ตั้งราคา ได้แก่ ขนาดและชนิดโครงสร้าง ระยะห่างจากอาคารข้างเคียงและถนน งานระบบที่ยังค้างอยู่ในอาคาร และเส้นทางเข้าออกของรถบรรทุก ข้อมูลชุดสุดท้ายมักถูกมองข้าม แต่กำหนดขนาดเครื่องจักรที่นำเข้าไซต์ได้

อาคารกลางเมืองอย่างย่านเพลินจิตและสี่พระยามีพื้นที่ทำงานจำกัด ทีมงานต้องวางแผนว่ารถขุดขนาดใหญ่เข้าได้ถึงจุดไหน และส่วนไหนต้องใช้รถขุดขนาดเล็กหรือแรงงานคน งานรื้อถอน NT เพลินจิตใช้รถขุดขนาดเล็กหลายคันทำงานพร้อมกันบนพื้นที่ประมาณ 18 ไร่ (ราว 28,800 ตร.ม.)

เอกสารที่ควรเตรียมให้ผู้รับเหมาตอนสำรวจมี 3 อย่าง คือ แบบอาคารเดิม (ถ้ามี) โฉนดหรือหนังสือแสดงสิทธิ์ในที่ดิน และรายการทรัพย์สินที่เจ้าของต้องการเก็บไว้ เช่น เครื่องจักร ประตูเหล็ก หรือเหล็กโครงสร้างที่จะนำไปขาย

ขออนุญาตรื้อถอนก่อนเริ่มงาน

อาคารที่เข้าข่ายตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ต้องได้รับใบอนุญาตหรือแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนรื้อ ในกรุงเทพฯ ยื่นที่สำนักงานเขต ต่างจังหวัดยื่นที่เทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล รายการเอกสารและเงื่อนไขอาคารที่ต้องขออนุญาตอธิบายไว้ในบทความขออนุญาตรื้อถอนอาคาร

ช่วงรอใบอนุญาตใช้เตรียมงานส่วนอื่นได้ เช่น ตัดระบบไฟฟ้าและประปากับการไฟฟ้าและการประปา ติดตั้งรั้วชั่วคราว และขนย้ายทรัพย์สินที่เจ้าของจะเก็บไว้ออกจากอาคาร

รื้องานระบบและวัสดุภายในก่อนรื้อโครงสร้าง

งานรื้อถอนส่วนใหญ่เริ่มจากภายในอาคาร ทีมงานรื้อฝ้า ผนังเบา พื้น และงานระบบออกก่อน แล้วจึงรื้อโครงสร้างหลัก ลำดับนี้ทำให้คัดแยกวัสดุได้ เหล็ก ทองแดง และอะลูมิเนียมขายต่อได้ ส่วนเศษคอนกรีตใช้ถมพื้นที่หรือส่งไปบ่อทิ้ง

งานรื้อระบบไฟฟ้าและระบบทำความเย็นที่ MBK เป็นตัวอย่างงานภายในที่อาคารยังเปิดใช้งานอยู่ ทีมงานถอดท่อและเครื่องจักรขนาดใหญ่ออกจากห้องเครื่อง แล้วใช้รถเครนยกออกจากอาคารในช่วงกลางคืนเพื่อไม่กระทบการจราจรและผู้ใช้อาคาร

งานรื้อภายในแบบนี้เป็นงานเดียวกับการรื้อสำนักงานก่อนคืนพื้นที่เช่า รายละเอียดเรื่องขอบเขตงานที่อาคารมักกำหนดอยู่ในบทความรื้อถอนสำนักงานก่อนคืนพื้นที่เช่า

เลือกวิธีรื้อโครงสร้างตามความสูงและพื้นที่รอบอาคาร

วิธีรื้อโครงสร้างขึ้นกับความสูงของอาคารและระยะห่างจากอาคารข้างเคียง อาคารเตี้ยในพื้นที่เปิด เช่น โรงงานในนิคมอุตสาหกรรมอมตะ จ.ชลบุรี ใช้รถขุดติดหัวทุบรื้อจากด้านนอกได้ อาคารสูงที่ติดอาคารอื่นต้องรื้อจากชั้นบนลงล่าง หรือตัดโครงสร้างเป็นชิ้นแล้วยกลง

งานตัดตึกที่สี่พระยาแบ่งเป็น 2 เฟส เพราะต้องรื้ออาคารบางส่วนออกโดยอาคารที่เหลือยังใช้งานต่อ งานแบบนี้ต้องให้วิศวกรกำหนดแนวตัดและค้ำยันโครงสร้างที่เหลือก่อนตัด

ลักษณะอาคาร	วิธีที่ใช้	ตัวอย่างงาน
อาคารหลายชั้นกลางเมือง	รถขุดแขนยาว รื้อจากบนลงล่าง	NT เพลินจิต
ตัดอาคารบางส่วน	ตัดโครงสร้างตามแนวที่วิศวกรกำหนด	สี่พระยา 2 เฟส
โรงงานและโกดังโครงเหล็ก	ตัดโครงเหล็ก ยกลงด้วยเครน	ทาทา ระยอง, ศรีราชา ท่าเรือ
โรงงานปูนและไซโล	รื้อเครื่องจักรก่อน แล้วรื้อโครงสร้าง	SCG ทุ่งสง, โรงปูนชลประทาน ชะอำ
ห้างสรรพสินค้า	รื้อภายในก่อน แล้วรื้อโครงสร้าง	ศรีพงษ์พาร์ค อุตรดิตถ์, ห้างใน จ.นนทบุรี

ควบคุมฝุ่นและผลกระทบต่อพื้นที่ข้างเคียง

ฝุ่นเป็นเรื่องที่เพื่อนบ้านร้องเรียนมากที่สุดในงานรื้อถอน ที่โครงการ NT เพลินจิต ทีมงานใช้รถบรรทุกน้ำฉีดพ่นจุดที่รถขุดกำลังทุบตลอดเวลา และคลุมอาคารด้วยตาข่ายกันฝุ่นสีเขียวด้านที่ติดถนนและอาคารข้างเคียง

เสียงและแรงสั่นสะเทือนควบคุมด้วยการกำหนดช่วงเวลาทำงาน งานที่ต้องปิดถนนหรือใช้เครนยกของขนาดใหญ่ เช่น งานรื้อเครื่องจักรที่ MBK ทำในช่วงกลางคืนตามที่อาคารและหน่วยงานจราจรอนุญาต

ขนเศษวัสดุและปรับพื้นที่ให้พร้อมก่อสร้าง

งานรื้อถอนจบเมื่อพื้นที่พร้อมสำหรับงานถัดไป ขั้นนี้รวมการขนเศษคอนกรีตและวัสดุทั้งหมดออก รื้อฐานรากเดิมตามที่ตกลง และปรับระดับดินให้ได้ตามแบบงานก่อสร้างใหม่ งานรื้อถอนอาคารของสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ ถนนข้าวสาร จบด้วยการเคลียร์พื้นที่จนเหลือหน้าดินเรียบ

ถ้าโครงการต้องถมดินเพิ่มหลังรื้อ ให้ระบุไว้ใน BOQ ตั้งแต่ต้น งานรื้อถอนและถมดินหมู่บ้านจัดสรร กับงานปรับพื้นที่ประชาชื่น 14 ไร่ เป็นตัวอย่างงานที่ทำต่อเนื่องในสัญญาเดียว รายละเอียดอยู่ในบทความถมดินปรับพื้นที่หลังรื้อถอน และดูรูปได้ที่ผลงานถมดิน ปรับพื้นที่

คำถามที่พบบ่อย

งานรื้อถอนอาคารใช้เวลานานแค่ไหน ขึ้นกับขนาดพื้นที่ ความสูง และข้อจำกัดของไซต์ งานขนาดใหญ่อย่าง NT เพลินจิต พื้นที่ประมาณ 18 ไร่ ใช้เวลา 8 เดือน ระยะเวลาของงานแต่ละงานจะระบุในแผนดำเนินงานที่แนบกับใบเสนอราคา

เศษเหล็กจากการรื้อถอนนำมาหักราคาค่ารื้อได้ไหม ได้ถ้าตกลงไว้ตั้งแต่ทำ BOQ ให้ระบุว่าวัสดุชิ้นไหนเป็นของผู้รับเหมาและชิ้นไหนเจ้าของเก็บไว้ ใบเสนอราคาจะแยกรายการให้เห็นชัด

รื้อเฉพาะบางส่วนของอาคารแล้วใช้ส่วนที่เหลือต่อได้ไหม ได้ งานตัดตึกที่สี่พระยาเป็นงานลักษณะนี้ และแบ่งทำ 2 เฟส งานแบบนี้ต้องมีวิศวกรกำหนดแนวตัดและการค้ำยันก่อนเริ่ม

รับงานรื้อถอนในต่างจังหวัดไหม รับ ผลงานที่ผ่านมามีทั้งชลบุรี ระยอง นนทบุรี อุตรดิตถ์ เพชรบุรี (ชะอำ) และนครศรีธรรมราช (ทุ่งสง) ดูรูปทั้งหมดได้ที่ผลงานรื้อถอนทุบตึก

ขั้นตอนถัดไป

ส่งข้อมูล 4 อย่างมาทาง LINE หรืออีเมล ได้แก่ ที่ตั้งอาคาร รูปถ่ายรอบอาคาร แบบอาคารเดิมหรือ BOQ (ถ้ามี) และขอบเขตงานที่ต้องการจาก 6 แบบด้านบน ทีมงานจะนัดสำรวจหน้างานแล้วส่งใบเสนอราคาพร้อมแผนดำเนินงาน ช่องทางติดต่ออยู่ที่หน้าติดต่อเรา